Bhakti Ki Shakti Vedic Lotus Logo
BHAKTI KI SHAKTI
🌅
🌅 Chhathi Maiya & Sun God (Surya) ✨ Festivals & Vrats 📖 3 Steps Ritual

Chhath Puja & Surya Shashthi Arghya Vidhi

🗓️ Auspicious Days / Tithi: Kartik Shukla Shashthi (4-day Mahaparv)

💬 WhatsApp Share
📜
Puranic Significance · धार्मिक व आध्यात्मिक महात्म्य

Significance & Spiritual Fruits (पूजा का महात्म्य व फल)

Chhath is the supreme Vedic solar thanksgiving festival. Standing chest-deep in water and offering Arghya to the setting and rising Sun purifies the mind, removes illnesses, and secures progeny's health.

📋
Interactive Puja Thali Checklist

Puja Samagri Checklist (सामग्री चेकलिस्ट)

0 / 7 तैयार

💡 Tip: Check off items as you arrange your Puja Thali. Your progress is saved automatically on your browser.

🧘
Preliminary Purification & Vow

Preliminary Rituals & Sankalpa (आरंभिक शुद्धि व संकल्प)

१. आसन शुद्धि:

दिन 1: नहाय-खाय (कद्दू-भात का सात्विक भोजन)।

२. आचमन (मुख शुद्धि):

दिन 2: खरना (गुड़ की खीर और रोटी का एकांत प्रसाद ग्रहण कर 36 घंटे का निर्जला व्रत शुरू)।

३. पवित्रीकरण (आत्म शुद्धि मंत्र):

ॐ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा। यः स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः॥

दिन 3: संझिया अरघ (शाम को नदी तट पर)।

४. दीप प्रज्वलन व प्रणाम:

शुभं करोति कल्याणमारोग्यं धनसंपदा। शत्रुबुद्धिविनाशाय दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते॥

दिन 4: भोर का अरघ (सुबह उगते सूर्य को अर्घ्य देकर पारण)।

५. संकल्प (Sankalpa):

संतान व कुल की रक्षा का संकल्प लें।

॥ Step-by-Step 16 Shodashopachara Rituals ॥

Vedic Procedure with Sanskrit Mantras

प्रत्येक उपचार को श्रद्धापूर्वक संपन्न करें और साथ में दिए गए वैदिक/पौराणिक मंत्र का उच्चारण करें।

1 १. सूप सजाना व सिंदूर लगाना

उपचार #1
🕉️ पूजक मंत्र (Sanskrit Mantra):

ॐ षष्ठी देव्यै नमः।

👉 विधि व क्रिया (What to do):

बांस के सूप में ठेकुआ, मौसमी फल, गन्ना, अदरक, नारियल सजाकर पीला सिंदूर लगाएं।

📖 भावार्थ: प्रकृति के ताजे फलों से छठी मइया का सूप सजाते हैं।

2 २. सायंकालीन संध्या अर्घ्य (Sandhya Arghya)

उपचार #2
🕉️ पूजक मंत्र (Sanskrit Mantra):

ॐ एहि सूर्य सहस्त्रांशो तेजोराशे जगत्पते। अनुकम्पय मां भक्त्या गृहाणार्घ्यं दिवाकर॥

👉 विधि व क्रिया (What to do):

नदी या तालाब के पवित्र जल में खड़े होकर डूबते हुए भगवान सूर्य को दूध व गंगाजल से अर्घ्य दें।

📖 भावार्थ: अस्ताचलगामी सूर्य को कृतज्ञतापूर्वक नमन करते हैं।

3 ३. प्रातःकालीन उषा अर्घ्य व पारण (Usha Arghya)

उपचार #3
🕉️ पूजक मंत्र (Sanskrit Mantra):

ॐ घृणि सूर्याय नमः।

👉 विधि व क्रिया (What to do):

सप्तमी के प्रभात में उगते हुए सूर्य की प्रथम किरण को अर्घ्य देकर प्रणाम करें और ठेकुआ प्रसाद खाकर व्रत खोलें।

📖 भावार्थ: उदीयमान भगवान सूर्य से आरोग्य और जीवन शक्ति का आशीर्वाद पाते हैं।
⚠️
Vedic Guidelines & Prohibitions

Important Rules, Dos & Don'ts (पूजन नियम व क्या न करें)

  • ✦ छठ पूजा में स्वच्छता और शुद्धता सर्वोपरि है; प्रसाद बनाने वाले स्थान पर चमड़े की वस्तुएं या अशुद्ध वस्त्र वर्जित हैं।
  • ✦ प्रसाद के ठेकुआ को सदैव नए चूल्हे पर शुद्ध घी और गुड़ में ही बनाया जाता है।
  • ✦ व्रती महिलाएं नाक से मांग तक लंबा नारंगी सिंदूर लगाती हैं, जो सुहाग और निष्ठा का प्रतीक है।

🔔 संबंधित चालीसा एवं महाआरती संग्रह

पूजन की पूर्णता हेतु स्तुति पाठ व कर्पूर आरती अवश्य करें।